Dạy tiếng Trung khác với biết tiếng Trung. Giáo viên cần câu lệnh ngắn, rõ, lặp lại đều đặn để học viên quen, và cần một giáo án đủ chặt để buổi học không trôi đi. Bài này gợi ý cách soạn bài, những câu dùng nhiều nhất trên lớp và cách chuẩn bị cho buổi dạy thử khi ứng tuyển.
Từ vựng nghề dạy học
| Tiếng Trung | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 备课 | bèikè | soạn bài |
| 教案 | jiào'àn | giáo án |
| 上课 | shàngkè | lên lớp |
| 课堂 | kètáng | lớp học, giờ học |
| 练习 | liànxí | luyện tập |
| 作业 | zuòyè | bài tập về nhà |
| 发音 | fāyīn | phát âm |
| 试讲 | shìjiǎng | dạy thử |
Soạn một buổi học theo năm bước
- Mục tiêu: sau buổi học, học viên nói được câu gì, nhận ra chữ gì. Viết thành một câu cụ thể.
- Khởi động: ôn nhanh nội dung buổi trước, chừng năm phút.
- Trình bày: đưa từ mới và mẫu câu trong một tình huống, không liệt kê khô khan.
- Luyện tập: từ nhắc lại theo giáo viên, sang làm theo cặp, rồi tự nói.
- Củng cố: tóm tắt, giao bài tập, nói trước nội dung buổi sau.
Phân bổ thời gian sao cho học viên được nói nhiều hơn giáo viên. Đây là điểm người dự giờ hay để ý.
Câu lệnh dùng nhiều trên lớp
| Tiếng Trung | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 请大家跟我读。 | Qǐng dàjiā gēn wǒ dú. | Mời cả lớp đọc theo tôi. |
| 请再读一遍。 | Qǐng zài dú yí biàn. | Đọc lại một lần nữa. |
| 请打开书，翻到第十页。 | Qǐng dǎkāi shū, fāndào dì shí yè. | Mở sách, lật đến trang mười. |
| 两个人一组，练习对话。 | Liǎng ge rén yì zǔ, liànxí duìhuà. | Hai người một nhóm, luyện hội thoại. |
| 有问题吗？ | Yǒu wèntí ma? | Có câu hỏi gì không? |
| 很好，声调很准。 | Hěn hǎo, shēngdiào hěn zhǔn. | Tốt lắm, thanh điệu rất chuẩn. |
| 今天的作业是写五个句子。 | Jīntiān de zuòyè shì xiě wǔ ge jùzi. | Bài tập hôm nay là viết năm câu. |
Với lớp mới bắt đầu, nói câu lệnh tiếng Trung kèm cử chỉ, chỉ giải thích bằng tiếng Việt vài buổi đầu. Học viên quen dần mà không phải dịch.
Chuẩn bị cho buổi dạy thử
Nhiều nơi tuyển giáo viên bằng một đoạn dạy thử ngắn, kèm vài câu hỏi về phương pháp. Yêu cầu cụ thể mỗi nơi một khác, hãy hỏi trước nội dung và thời lượng.
| Tiếng Trung | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 请你试讲十分钟。 | Qǐng nǐ shìjiǎng shí fēnzhōng. | Mời bạn dạy thử mười phút. |
| 你怎么纠正学生的声调？ | Nǐ zěnme jiūzhèng xuésheng de shēngdiào? | Bạn sửa thanh điệu cho học viên thế nào? |
| 我会先示范，再让学生跟读，用手势帮助他们记住声调。 | Wǒ huì xiān shìfàn, zài ràng xuésheng gēn dú, yòng shǒushì bāngzhù tāmen jìzhù shēngdiào. | Tôi làm mẫu, cho học viên đọc theo, dùng cử chỉ tay giúp nhớ thanh điệu. |
| 学生没有兴趣，你怎么办？ | Xuésheng méiyǒu xìngqù, nǐ zěnme bàn? | Học viên không hứng thú, bạn làm gì? |
Trong mười phút, chọn một điểm nhỏ và dạy trọn vẹn thay vì cố trình bày cả bài. Người dự giờ muốn thấy cách bạn tương tác và sửa lỗi.
Kỹ năng nên luyện
- Ghi hình một đoạn dạy của chính mình, xem lại tốc độ nói và chữ viết trên bảng.
- Luyện phát âm chuẩn những âm người Việt hay sai: zh, ch, sh, r và thanh 3.
- Chuẩn bị sẵn vài trò chơi luyện tập ngắn dùng được cho nhiều bài.
Tham khảo cách trình bày pinyin và thanh điệu: tiengtrung365.com/hoc-tieng-trung/pinyin
Danh sách giáo viên trên website: tiengtrung365.com/giao-vien
Xem việc làm có yêu cầu tiếng Trung: tiengtrung365.com/viec-lam
Trao đổi kinh nghiệm đứng lớp ở chuyên mục Giáo viên: tiengtrung365.com/cong-dong?category=giao-vien
— Ban biên tập Tiếng Trung 365